27 februari 2019

Waterlander: Hoe zit het nou?

Eerst waren we gisteren bij de Sportvisserij. Christa Kuipers en ik namens het CDA. Zij voor de provincie en ik voor het Hoogheemraadschap. Samen met politici van andere partijen en de sportvissers werden zaken besproken die met de hengelsport te maken hebben. Het was een interessante en voor mij ook heel leerzame bijeenkomst. Ten eerste omdat ik van hengelsport niet veel weet. Maar ook omdat duidelijk werd hoeveel er soms onduidelijk is.

 

Waar gaat het waterschap wel en niet over? Bij de sportvissers ging dat natuurlijk vooral over alles wat hen aangaat. En dat varieert van het gebruik van loodjes tot de visstand. Toen het echter op een gegeven moment ook over de ethiek van de hengelsport ging greep ik wel even in. Daar kun je van alles van vinden, maar dat is niet iets waar het waterschap over moet gaan vind ik. Net als we ook niet gaan over immigratie of over de zorg. Zelfs niet wanneer dat wel binnen de grenzen van het waterschap valt. Schoenmaker en leest, weet je wel.

 

Na de vissers hadden we ook nog een bijeenkomst voor de regio Zuid-Kennemerland. Het doel hiervan was om te informeren over waar de komende verkiezingen over gaan. Hier kwamen ook wat deskundigen aan het woord. Vanuit Rijnland was onze Heemraad Marco Kasteleijn gekomen.

Ook bij deze bijeenkomst bleek weer dat er veel onduidelijkheid is over de waterschappen. Ik ga deze blog gebruiken om een aantal terugkerende vragen te behandelen. Hieronder volgt een lijstje van vragen en antwoorden. Het is even wat meer tekst, maar misschien dient het ook wel als een handig naslagwerkje.

WAT IS HET VERSCHIL TUSSEN EEN HOOGHEEMRAADSCHAP EN EEN WATERSCHAP?

Een hoogheemraadschap had vroeger verdergaande juridische bevoegdheden dan een waterschap: zij mochten bijvoorbeeld de doodstraf voltrekken. Inmiddels is het strafrecht een zaak voor de rechter en is de doodstraf afgeschaft. Het verschil bestaat alleen nog in naam. Sommige hoogheemraadschappen hebben de naam ook veranderd in waterschap omdat dat voor de burger duidelijker is.

Zo zijn er nog wat bijzondere omschrijvingen: een dijkgraaf is een soort burgemeester van het waterschap, een heemraad is een soort wethouder en u allen bent ingelanden ofwel ingezetenen.

WAAROM ZIJN DE WATERSCHAPPEN ZELFSTANDIG?

Om nooit te hoeven kiezen tussen een dijk en een bejaardentehuis. De dijk verliest dan altijd. Veel van wat de waterschappen doen merkt men in het dagelijkse leven niet. Het risico bestaat dat korte termijn problemen altijd urgenter lijken te zijn. Onmiddelijke noden moeten gelenigd worden en de politieke druk daarop is altijd hoog. Hoe verleidelijk is het om een dijkonderhoud even een jaartje op te schuiven? En daarna nog een jaartje?

Dit probleem zal zich in ieder politiek gremium voordoen, of het nu lokaal, provinciaal of landelijk is. We moeten onze fysieke veiligheid nooit ondergeschikt maken aan de waan van de dag.

WAAROM  REGIONAAL EN NIET LANDELIJK?

Vroeger waren er veel meer waterschappen. Iedere polder was er één. Dat is over de jaren heen niet zo handig gevonden en daarom hebben er veel fusies plaatsgevonden. Van meer dan 1000 zijn er nu nog maar 21 over. Dat geeft een schaalvoordeel. Maar op een gegeven moment is verder fuseren niet zinvol meer. Want verschillende regio’s hebben te maken met heel verschillende problematiek. In Drenthe kampt men met droogte en in de veenweidegebieden met bodemdaling. In de kustgebieden is verzilting een probleem: het binnentrekken van zout via de grondwaterlagen. Zo heeft ieder waterschap specifieke issues.

Om in overleg met elkaar keuzes te maken en tot oplossingen te komen is het belangrijk om het gebied-specifiek te houden. Men deelt de problemen en begrijpt de pijn van bepaalde keuzes beter.

WAAROM IS HET POLITIEK?

Waarom moeten of mogen we hierover stemmen? Kunnen we het niet veel beter aan de experts overlaten? Dit is een veelgehoorde vraag.

Het formele antwoord is: de waterschappen heffen eigen belastingen en daarom heeft u zeggenschap. Maar dat antwoord is te kort door de bocht.

Het raakt onze leefomgeving direct en we hebben recht op zeggenschap daarover. Er worden keuzes gemaakt en verschillende belangen tegen elkaar afgewogen. Dat is per definitie politiek. Er bestaat namelijk geen objectieve graadmeter voor het afwegen van verschillende belangen. Uiteindelijk is dat altijd politiek.

Ook, zoals wordt geopperd, experts van het ministerie gaan over de waterhuishouding. Want wie gaat er uiteindelijk over de ministeries? Precies: u en ik. Uiteindelijk is alles altijd politiek.

VALT ER DAN WAT TE KIEZEN?

Jazeker. Iedere partij roept wel dat ze vóór sterke en veilige dijken zijn, maar als je tegelijkertijd ook muskusratten wil beschermen klopt dat verhaal dus niet. Muskusratten slopen onze dijken en daarom worden ze bestreden. Het zijn bovendien exoten (geen inheemse dieren). Als je echt voor sterke dijken bent ben je dus tegen beesten die ze slopen.

Er wordt verschillend gedacht over hoe om te gaan met watertekorten. Wie mag het water gebruiken, wie mag beregenen en wie niet?

De peilbesluiten (over het grondwaterpeil) zijn soms afwegingen van verschillende tegenstrijdige belangen.

Nieuwe investeringen zijn nodig voor onze bescherming, maar ook voor opslag van zoet water en extra zuivering (medicijnresten). Hoe delen we die kosten? Wie betaalt?

We willen allemaal een droog huis, maar geen wegrottende heipalen. We willen een groene tuin en bespeelbare sportvelden. We willen ons nooit zorgen hoeven te maken als we beneden zeeniveau wonen. We willen schoon zwemwater. En het mag allemaal niet te veel kosten. Is dat geen politiek?

WAAROM CDA?

Jaja, dat moet ik natuurlijk ook nog even uitleggen. Voor het CDA staat voorop dat dit allemaal zaken zijn die van ons samen zijn. Dat lijkt vanzelfsprekend maar daar wordt toch verschillend over gedacht. Er zijn partijen die er meer technocratisch instaan: investeren en de heffingen dan maar verhogen. Voor ons is het belangrijk om altijd oog te houden voor het feit dat uiteindelijk de mensen samen beslissen over hun leefomgeving. Als iets nodig is dan moet je dat kunnen uitleggen en dan in overleg zoeken naar de beste manier. Niet over de mensen heen, maar met de mensen samen.

Er komen in de toekomst ingrijpende en onvermijdelijke veranderingen aan. Daar moeten we heel zorgvuldig mee omgaan. Je kunt niet zomaar zeggen dat het peil omhoog moet en dat de boeren dan maar moeten stoppen met hun bedrijf. We eten er wel met z’n allen van. Maar in sommige gevallen wordt het wellicht onvermijdelijk. Linksom of rechtsom gaan sommige keuzes mensen misschien pijn doen. En dat is naar en waarschijnlijk niet te vermijden. Maar het moet wel in samenspraak en met het grootst mogelijke draagvlak gebeuren.

De waterschappen moeten ook restrictief zijn in waar ze wel en niet over gaan. Zoals ik eerder aangaf, de waterschappen gaan over waterveiligheid, waterbeschikbaarheid, waterkwaliteit. En in zekere mate gaan ze daarom ook over waterrecreatie, maar alleen daar waar raakvlakken zijn met de feitelijke taken.

REPORT THIS AD

WAAROM IK?

Die vraag werd ook al meermalen gesteld. Ik ben gevraagd door het CDA Noord-Holland om hun eerste kandidaat te zijn voor Rijnland. Rijnland ligt deels in Noord- en deels in Zuid-Holland. Noord-Holland heeft de plaatsen 3, 5, 8, etc.. Ze vroegen mij vanwege mijn profiel. Ik heb een technische achtergrond en ervaring in milieuzaken. Dat betekent niet dat ik een waterbouwkundig ingenieur ben, maar wel dat het lastig is om mij een verhaaltje op de mouw te spelden. In eerder carrières hebben mensen dat ook wel eens geprobeerd en dat hebben ze snel afgeleerd.

Waarom heb ik ja gezegd? Omdat ik me realiseer dat de waterschappen voor een enorme opgave komen te staan. Dat deed ik al toen ze me vroegen, in mei 2018, en de daaropvolgende zomer heeft mij daar alleen maar in bevestigd. De uitdagingen zijn technisch en politiek. De eerste politieke uitdaging is om de mensen te interesseren voor deze verkiezingen. Ze gaan ons allemaal aan en er is veel te weinig aandacht voor. Het raakt onze fysieke leefomgeving. De besluiten die genomen moeten worden en de keuzes die gemaakt moeten worden raken ons allemaal. Daarom is het belangrijk om er in ieder geval wat van te vinden.

Vooral voor de jeugd is het relevant om er wat van te vinden. Het gaat over jullie toekomst! De besluiten die wij nemen zijn bepalend voor hoe het land er over 50 jaar bijligt. Dat gaat jullie aan.

 

REPORT THIS AD

VIND ER WAT VAN!!!!

 

Ik vind er wat van. Liefst heb natuurlijk ik dat je het met me eens bent. Maar ook als je dat niet bent. Vind er wat van!

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.